De Biblioteca Joanina is de meest spectaculaire bibliotheek van Portugal en een van de grootste barokke interieurs van Europa. Ze werd in opdracht van koning João V gebouwd – het goud van Brazilië betaalde ervoor – en tussen 1717 en 1728 aangelegd op het bovenste terras van de Universiteit van Coimbra, die haar wortels terugvoert tot 1290 en tot de oudste universiteiten ter wereld behoort. Achter muren van meer dan twee meter dik komen drie weelderig versierde zalen in elkaar over als de schepen van een basiliek, met twee verdiepingen aan vergulde boekenkasten van exotisch jacarandahout uit Brazilië, onder beschilderde plafonds en een portret van de koning die het liet bouwen. De planken herbergen meer dan 60.000 zeldzame delen, gedrukt tussen de 16e en 18e eeuw, over theologie, recht, geneeskunde, filosofie en wetenschap.
De Joanina heeft bewakers waar de meeste bibliotheken jaloers op zouden zijn: een kleine kolonie vleermuizen die in het gebouw leeft en 's nachts tevoorschijn komt om te jagen op motten en andere insecten die anders het papier en de banden zouden opeten. Elke avond worden de leestafels bedekt met leren lakens om ze te beschermen, en elke ochtend worden de hoezen verwijderd – een 300 jaar oude conserveringsroutine die nog steeds werkt. De dikke muren en een zware teakhouten deur houden de temperatuur en luchtvochtigheid opmerkelijk stabiel, waardoor boeken hier eeuwen hebben overleefd die elders collecties hebben vernietigd.
Er is geen ticket alleen voor de bibliotheek: de Biblioteca Joanina wordt bezocht als onderdeel van het gecombineerde ticket van de Universiteit van Coimbra, samen met het Koninklijk Paleis (het Paço das Escolas), de vergulde St. Michaëlskapel en de historische musea van de universiteit. De toegang tot de bibliotheek zelf is in strikte tijdsloten van 20 minuten voor kleine groepen, dus de tijd op uw ticket is het moment waarop u naar binnen gaat; de andere ruimtes kunt u ervoor, erna of verspreid over twee dagen verkennen. De hele universiteitsheuvel – de Alta en de Rua da Sofia beneden – werd in 2013 door UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed.